Zdrowie

Anemia – gdy organizm się buntuje

Paulina Ihnatowicz

8 minut czytania

Zmęczenie, ospałość, blada skóra, bóle i zawroty głowy… O anemii słyszałaś pewnie nieraz. Jej objawy można źle zinterpretować, a skutki niedopatrzenia mogą być poważne. Sprawdź skąd się bierze anemia i jak jej przeciwdziałać.

Musisz to wiedzieć. Niedokrwistość:

  • to stan organizmu, w którym doszło do nieprawidłowego stężenia hemoglobiny (barwnika), erytrocytów (czerwonych krwinek) i hematokrytu we krwi poniżej ustalonych wartości
  • zaburzenia w składzie krwi uniemożliwiają erytrocytom dostarczanie odpowiedniej ilości tlenu do wszystkich komórek w organizmie, powodując szereg objawów
  • niedokrwistość sama w sobie może być objawem poważnej choroby i wymaga konsultacji z lekarzem

Żelazo w 75% wiąże się z hemoglobiną we krwi, w 20% magazynuje się w wątrobie w postaci ferrytyny, zaś w 5% znajduje się w mięśniach i tkankach ciała.

Sygnały, które wysyła Ci organizm

Do częstych objawów należą:

  • wyraźnie jaśniejsza lub zażółcona cera
  • wypadające włosy i słabe paznokcie
  • uczucie ciągłego zmęczenia,
  • problemy z koncentracją,
  • zmiany nastrojów,
  • bóle i zawroty głowy,
  • ból języka, światłowstręt,
  • a także krótki i urywany oddech, ból w klatce piersiowej, nieregularny rytm serca, zimne ręce i stopy, drętwienie kończyn, podatność na siniaki.

Objawy anemii początkowo mogą być na tyle łagodne, że łatwo je zbagatelizować. Należy obserwować jednak swój organizm i w razie wątpliwości zgłosić się do specjalisty. Co więcej, objawy anemii mogą różnić się w zależności od przyczyny i stopnia nasilenia.

Czasem dowiadujemy się o niej przypadkowo, np. podczas rutynowych badań krwi czy w punkcie krwiodawstwa.

Skąd się bierze anemia – poznaj przyczyny

Anemia wrodzona to taka, w której doszło do nieprawidłowej budowy komórek lub organów wewnętrznych. Z kolei anemia nabyta jest konsekwencją innych schorzeń, nieprawidłowej diety lub higieny stylu życia.

Ze względu na przyczyny najczęściej wyróżniamy niedokrwistość:

1– Z NIEDOBORU ŻELAZA

To najczęściej spotykany rodzaj anemii, która spowodowana jest niskim poziomem tego pierwiastka we krwi. Anemia tego typu zwykle występuje u kobiet w ciąży, po porodzie, u kobiet z bardzo obfitymi miesiączkami lub u osób będących na diecie wegańskiej i wegetariańskie (żelazo hemowe obecne w mięsie jest lepiej przyswajalne niż te pochodzenia roślinnego).

Niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza może też towarzyszyć chorobie Hashimoto, a także pojawić się w wyniku krwawienia wewnętrznego (czarny stolec to sygnał, że mogło dojść do utraty krwi).

Kobiety, m.in. z powodu miesiączek, mają znacznie wyższe zapotrzebowanie na żelazo (ok. 18 µg dobę) , niż mężczyźni (ok 10 µg).

2 - Z NIEDOBORU WITAMINY B

Anemia megaloblastyczna, czyli z niedoboru witamin z grupy B, może dotknąć wegan i wegetarian, gdy ich dieta jest uboga w produkty będące ich źródłem, ale także osoby, które mają problemy z odpowiednim wchłanianiem tych witamin. Wówczas należy zadbać o uzupełnienie niedoborów, gdyż foliany i witaminy z grupy B są niezbędne do wytwarzania czerwonych krwinek.

3 - Z POWODU STANU ZAPALNEGO

Anemia może być objawem innych, poważnych chorób. Trudne w leczeniu choroby rzutują na stan organizmu i skład krwi. Chodzi szczególnie o te, które powodują stan zapalny: RZS, choroba Leśniowskiego‑Crohna, schorzenia nerek i wątroby.

Podejrzenie anemii – niezbędne badania

Tu głównym medium informacyjnym będzie oczywiście krew. Nie wystarczy jednak samo badanie żelaza i zrobienie morfologii z rozmazem. Często  potrzebne jest także zbadanie:

– ferrytyny (sTfR) – stężenie ferrytyny jest parametrem pozwalającym ocenić niedobór żelaza

transferryny (TIBC) – czyli białka, które wiąże żelazo

– krzywej wysycenia żelazem – pozwala sprawdzić, w jakim stopniu organizm przyswaja żelazo.

– witaminy B12

– kwasu foliowego w surowicy krwi.

W przypadku podejrzenia krwawienia wewnętrznego, lekarz może zlecić badanie na:

– krew utajoną w kale.

Dlaczego oznaczenie poziomu ferrytyny jest ważne?

Do oceny zapasu żelaza w organizmie oznacza się stężenie ferrytyny, czyli białka magazynującego żelazo. Badanie to warto wykonać, jeśli poprzednie wyniki wskazują na obniżony poziom hematokrytu i hemoglobiny.

Prawidłowe stężenie ferrytyny zależy od płci, a jego wartość mieści się w przedziale:

– od 10 do 200 µg/l (czyli średnio 35 µg/l) w przypadku kobiet

– od 15 do 400 µg/l (czyli średnio 90 µg/l) w przypadku mężczyzn.

Są to przedziały laboratoryjne, najlepiej jednak kierować się wartościami funkcjonalnymi. W tym wypadku optymalny poziom ferrytyny wynosi u kobiet od 50 µg/l, zaś u mężczyzn od 120 µg/l.

Trzeba pamiętać o tym, aby stężenie ferrytyny odnosić indywidualnie do każdej badanej osoby, biorąc pod uwagę jej styl życia (przede wszystkim stan zdrowia, ale też dietę i aktywność fizyczną), a także... wcześniejszy poziom ferrytyny, co jest o tyle istotne, o ile pojawił się już problem z niedokrwistością.

Nieleczona anemia i jej skutki

Nie ignoruj sygnałów, które wysyła Ci organizm. W wyniku poważnej anemii może dojść do zaniku miesiączki, wypadania włosów, problemów układem hormonalny lub sercowo‑naczyniowym. Anemia z niedoboru witaminy B12 może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych, hematologicznych i pokarmowych.

Zadbaj o jakość swoich posiłków, styl życia oraz suplementację w przypadku wystąpienia niedoborów składników mineralnych i witamin. A jeśli cierpisz na niedokrwistość, w artykule „Mam anemię i co dalej? Sprawdzone sposoby na odzyskanie sił” podpowiadamy, jak możesz sobie z nią poradzić.

Newsletter

Zapisz się, aby otrzymywać najlepsze oferty i zyskać dostęp do porad naszych ekspertów.

Administratorem danych osobowych jest Health Labs Care S. A. [dawniej Health Labs Care sp. z o.o. sp.k.] z siedzibą w Białymstoku, dane osobowe będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Możesz cofnąć wyrażoną zgodę w każdym czasie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed ich wycofaniem. Masz prawo: dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia i sprzeciwu oraz złożenia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. TUTAJ sprawdzisz jak przetwarzamy dane osobowe.

Autor
Paulina Ihnatowicz
Dietetyczka ze specjalnością dietetyki klinicznej oraz sportowe
Autorka książki “Masz to we krwi”, 10 lat doświadczenia, 1000+ pacjentów, setki szkoleń i publicznych wystąpień. Jedna z autorek składów suplementów Health Labs Care.
Podziel się
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Informacje zawarte w niniejszym dokumencie nie zastępują i nigdy nie powinny być traktowane jako profesjonalna porada medyczna. Zawsze rozmawiaj z lekarzem o ryzyku i korzyściach wynikających z leczenia.
Przeczytaj również