Czy anemia jest groźna? Poznaj przyczyny i objawy

Musisz to wiedzieć. Niedokrwistość:

• to stan organizmu, w którym doszło do nieprawidłowego stężenia hemoglobiny (barwnika), erytrocytów (czerwonych krwinek) i hematokrytu we krwi poniżej ustalonych wartości,
• to zaburzenia w składzie krwi uniemożliwiają erytrocytom dostarczanie odpowiedniej ilości tlenu do wszystkich komórek w organizmie, powodując szereg objawów,
• sama w sobie może być objawem poważnej choroby i wymaga konsultacji z lekarzem.

Anemia – objawy

Po czym poznać, że ma się anemię? Organizm wysyła Ci sygnały, które mogą świadczyć o niedokrwistości. Do częstych objawów anemii należą:

• wyraźnie jaśniejsza lub zażółcona cera,
• wypadające włosy i słabe paznokcie,
• uczucie ciągłego zmęczenia,
• problemy z koncentracją,
• zmiany nastrojów,
• bóle i zawroty głowy,
• ból języka,
• światłowstręt, 
• krótki i urywany oddech,
• ból w klatce piersiowej,
• nieregularny rytm serca,
• zimne ręce i stopy,
• drętwienie kończyn,
• podatność na siniaki.

Objawy niedokrwistości początkowo mogą być na tyle łagodne, że łatwo je zbagatelizować. Należy obserwować jednak swój organizm i w razie wątpliwości zgłosić się do specjalisty. Co więcej, objawy mogą różnić się w zależności od przyczyny i stopnia nasilenia.

Co może powodować anemię?

Skąd się bierze anemia? Wyróżniamy jej dwa rodzaje. Anemia wrodzona to taka, w której doszło do nieprawidłowej budowy komórek lub organów wewnętrznych. Z kolei anemia nabyta jest konsekwencją innych schorzeń, nieprawidłowej diety lub higieny stylu życia.

Rodzaje anemii ze względu na przyczyny

Niedokrwistość z niedoboru żelaza

To najczęściej spotykany rodzaj anemii, która spowodowana jest niskim poziomem tego pierwiastka we krwi. Anemia tego typu zwykle występuje u kobiet w ciąży, po porodzie lub u kobiet z bardzo obfitymi miesiączkami.

Ponadto często dotyczy osób będących na diecie wegańskiej i wegetariańskiej. Dlaczego? Ponieważ żelazo niehemowe obecne produktach roślinnych jest gorzej przyswajalne niż hemowe występujące w mięsie.

Niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza może też towarzyszyć chorobie Hashimoto, a także pojawić się w wyniku krwawienia wewnętrznego (czarny stolec to sygnał, że mogło dojść do utraty krwi).

Niedokrwistość z niedoboru witamin z grupy B

Anemia megaloblastyczna, czyli z niedoboru witamin z grupy B, może dotknąć wegan i wegetarian, gdy ich dieta jest uboga w produkty będące źródłem tychże witamin. Dotyczyć może również osób, które mają problemy z odpowiednim wchłanianiem tych składników odżywczych. Wówczas należy zadbać o uzupełnienie niedoborów, gdyż foliany i witaminy z grupy B są niezbędne do wytwarzania czerwonych krwinek.

Niedokrwistość z powodu stanu zapalnego

Anemia może być objawem innych, poważnych chorób. Trudne w leczeniu choroby rzutują na stan organizmu i skład krwi. Chodzi szczególnie o te, które powodują stan zapalny, np. stawów, jelit czy schorzenia nerek i wątroby.

Jakie są podstawowe badania w kierunku anemii?

Gdy pojawia się podejrzenie anemii, lekarz może zlecić wykonanie odpowiednich badań. Tu głównym medium informacyjnym będzie oczywiście krew. Nie wystarczy jednak samo badanie żelaza i zrobienie morfologii z rozmazem. Często  potrzebne jest także zbadanie:

• ferrytyny (sTfR) – stężenie ferrytyny jest parametrem pozwalającym ocenić niedobór żelaza,
• transferryny (TIBC) – czyli białka, które wiąże żelazo,
• krzywej wysycenia żelazem – pozwala sprawdzić, w jakim stopniu organizm przyswaja żelazo,
• witaminy B12,
• kwasu foliowego w surowicy krwi,
• badanie na krew utajoną w kale – w przypadku podejrzenia krwawienia wewnętrznego.

Dlaczego oznaczenie poziomu ferrytyny jest ważne?

Do oceny zapasu żelaza w organizmie oznacza się stężenie ferrytyny, czyli białka magazynującego żelazo. Badanie to warto wykonać, jeśli poprzednie wyniki wskazują na obniżony poziom hematokrytu i hemoglobiny.

Prawidłowe stężenie ferrytyny zależy od płci, a jego wartość mieści się w przedziale:

🩸od 10 do 200 µg/l (czyli średnio 35 µg/l) w przypadku kobiet,

🩸od 15 do 400 µg/l (czyli średnio 90 µg/l) w przypadku mężczyzn.

Są to przedziały laboratoryjne, najlepiej jednak kierować się wartościami funkcjonalnymi. W tym wypadku optymalny poziom ferrytyny wynosi u kobiet od 50 µg/l, zaś u mężczyzn od 120 µg/l.

💡Trzeba pamiętać o tym, aby stężenie ferrytyny odnosić indywidualnie do każdej badanej osoby, biorąc pod uwagę jej styl życia. Przede wszystkim znaczenie ma stan zdrowia, ale też dieta i aktywność fizyczna, a ponadto... wcześniejszy poziom ferrytyny. To jest szczególnie istotne, jeśli wcześniej pojawił się już problem z niedokrwistością.

Nieleczona anemia i jej skutki

Nie ignoruj sygnałów, które wysyła Ci organizm. W wyniku poważnej anemii może dojść do zaniku miesiączki, wypadania włosów, problemów układem hormonalnym lub sercowo-naczyniowym. Anemia z niedoboru witaminy B12 może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych, hematologicznych i pokarmowych.

Dlaczego oznaczenie poziomu ferrytyny jest ważne?

Do oceny zapasu żelaza w organizmie oznacza się stężenie ferrytyny, czyli białka magazynującego żelazo. Badanie to warto wykonać, jeśli poprzednie wyniki wskazują na obniżony poziom hematokrytu i hemoglobiny.

Prawidłowe stężenie ferrytyny zależy od płci, a jego wartość mieści się w przedziale:

– od 10 do 200 µg/l (czyli średnio 35 µg/l) w przypadku kobiet

– od 15 do 400 µg/l (czyli średnio 90 µg/l) w przypadku mężczyzn.

Trzeba pamiętać o tym, aby stężenie ferrytyny odnosić indywidualnie do każdej badanej osoby, biorąc pod uwagę jej styl życia (przede wszystkim stan zdrowia, ale też dietę i aktywność fizyczną), a także... wcześniejszy poziom ferrytyny, co jest o tyle istotne, o ile pojawił się już problem z niedokrwistością.

Nieleczona anemia i jej skutki

Nie ignoruj sygnałów, które wysyła Ci organizm. W wyniku poważnej anemii może dojść do zaniku miesiączki, wypadania włosów, problemów układem hormonalny lub sercowo-naczyniowym. Anemia z niedoboru witaminy B12 może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych, hematologicznych i pokarmowych.

Zadbaj o jakość swoich posiłków, styl życia oraz suplementację w przypadku wystąpienia niedoborów składników mineralnych i witamin. A jeśli cierpisz na niedokrwistość, w artykule Anemia – co jeść przy niedokrwistości? podpowiadamy, jak możesz sobie z nią poradzić.