Czy podajesz dziecku witaminę D3?

Jakie jest znaczenie witaminy D dla organizmu?

Odpowiednie zaopatrzenie dzieci i młodzieży w witaminę D3 jest bardzo ważne ze względu na zachodzącą w tej grupie wiekowej akumulację masy kostnej oraz intensywne wzrastanie [1].

🦴Witamina D3 bierze udział w regulacji metabolizmu wapnia i fosforu, a co za tym idzie, w procesach wzrostu i mineralizacji kości oraz zębów.

Zapewnienie właściwej podaży witaminy D3 u dzieci i młodzieży jest szczególnie istotne ze względu na jej plejotropowe działanie i znaczący wpływ na układ  szkieletowo-mięśniowy. Istotne jest również jej oddziaływania na wiele innych narządów oraz fizjologicznych funkcji w ludzkim organizmie [2].

Obecnie wiele badań naukowych potwierdza znaczenie „witaminy słońca” w metabolizmie także innych tkanek oraz narządów. Utrzymywanie prawidłowego stężenia witaminy D3 w organizmie może wpływać na:

❤️prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia,

🧠właściwe działanie układu nerwowego,

🟢zmniejszenie ryzyka rozwoju chorób nowotworowych i cukrzycy typu 1 [3-4],

🛡️utrzymanie prawidłowej pracy układu odpornościowego.

Na co wpływa witamina D3 u dzieci?

W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania witaminą D3 u dzieci i młodzieży ze względu na pojawiające się doniesienia, że może ona odgrywać znaczącą rolę immunomodulacyjną w zmniejszaniu częstości występowania i nasilenia niektórych infekcji bakteryjnych i wirusowych [5].

Niektóre prace naukowe wskazują, że witamina D3 dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym i przeciwutleniającym może zmniejszać u pacjentów pediatrycznych nasilenie i/lub częstość występowania takich schorzeń jak astma, egzema, czy infekcje górnych dróg oddechowych [6].

Skutki niedoboru witaminy D3

Niedobór witaminy D3 może wpływać niekorzystnie na mineralizację kości w dzieciństwie oraz prowadzić do rozwoju krzywicy. To poważna choroba charakteryzująca się niewystarczającą mineralizacją chrząstki wzrostowej, co skutkuje słabym wzrostem oraz deformacją kości [7].

Z tego względu, u dzieci i młodzieży należy szczególnie zadbać o optymalną podaż witaminy D3 oraz na bieżąco uzupełniać jej ewentualne niedobory.

Niestety niedobory witaminy D3 u dzieci i młodzieży, nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie są zjawiskiem bardzo powszechnym [8]. Jak wskazują niektóre dane, problem ten może dotyczyć ok. 35% polskich dzieci w okresie poniemowlęcym, a częstość jego występowania wzrasta wraz z wiekiem. W zależności od grupy wiekowej i pory roku, niedobór może występować u około 17% dzieci w wieku 2-3 lat, 35% dzieci w wieku 3-4 lat oraz nawet 75-87% dzieci starszych i młodzieży [3].

Najczęstsze przyczyny niedoboru witaminy D3

• Brak lub niski wskaźnik aktywności fizycznej na świeżym powietrzu.
• Przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach z ograniczonym dostępem do promieni słonecznych.
• Zbyt niskie spożycie produktów naturalnie zasobnych w witaminę D, tj. tłuste ryby morskie, żółtko jaj czy ttran [9].

Jak najszybciej uzupełnić niedobór witaminy D3?

Niestety dieta nie jest idealnym sposobem na dostarczenie organizmowi witaminy D, ponieważ uzupełnia około 20% zapotrzebowania na ten składnik. Pozostałe 80% dostarczamy poprzez syntezę skórną dzięki ekspozycji na słońce.

Jednak położenie geograficzne Polski sprawia, że tylko przez krótki okres w roku możemy przebywać na słońcu wystarczająco długo, aby organizm zdołał wytworzyć odpowiednią ilość tej witaminy. Z kolei w słoneczne dni stosujemy filtry chroniące przed szkodliwym promieniowaniem UV, które stanowią przed nimi barierę, ale przy okazji zaburzają produkcję witaminy D3.

💊Z tego względu podstawową rolę w zapewnieniu prawidłowych zasobów witaminy D3 odgrywa jej profilaktyczna suplementacja. Zwłaszcza w okresie od października do marca, gdy zaczyna brakować słońca. Ale również w pozostałych miesiącach roku, o ile nie jest zapewniona wystarczająca ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe.

Ile witaminy D3 potrzebuje dziecko?

W 2023 roku opublikowano nowelizację zasad dotyczących suplementacji i leczenia witaminą D3, w której uwzględniono szczegółowe rekomendacje co do zalecanych porcji u pacjentów pediatrycznych [11].

Noworodki donoszone i niemowlęta

• 0–6 miesięcy: 400 IU/dobę od pierwszych dni życia niezależnie od sposobu karmienia.
• 6–12 miesięcy: 400–600 IU/dobę zależnie od dobowej ilości witaminy D przyjętej z pokarmem.

Noworodki urodzone <32. tygodnia ciąży

• Zaleca się rozpoczęcie suplementacji 800 IU/dobę od pierwszych dni życia (jeśli jest możliwe żywienie dojelitowe), niezależnie od sposobu karmienia.
• Suplementacja powinna być prowadzona pod kontrolą 25(OH)D w surowicy krwi zarówno w okresie pobytu w szpitalu (pierwsza kontrola po 4. tygodniach suplementacji), jak i w powypisowej opiece ambulatoryjnej.
• Po osiągnięciu łącznej podaży witaminy D z suplementów oraz diety >1000 IU/dobę istnieje ryzyko przedawkowania witaminy D, szczególnie u noworodków z masą urodzeniową <1000 g.

Noworodki urodzone w 33.–36. tygodniu ciąży

• 400 IU/dobę od  pierwszych dni życia, niezależnie od sposobu karmienia.
• Nie ma wskazań do rutynowego oznaczania stężenia 25(OH)D.
• Suplementację pod kontrolą stężenia 25(OH)D należy rozważyć u dzieci z grup ryzyka (żywienie pozajelitowe >2 tygodni, ketokonazol >2 tygodni, leczenie przeciwdrgawkowe, cholestaza, masa urodzeniowa <1500 g).

☀️U zdrowych dzieci i nastolatków przebywających na słońcu:

✅z odkrytymi przedramionami i podudziami,

✅przez co najmniej 15-30 minut w godzinach od 10:00 do 15:00,

✅bez kremów z filtrem,

✅w okresie od maja do września

suplementacja nie jest konieczna, choć wciąż zalecana i bezpieczna. Jeżeli wszystkie powyższe warunki nie są spełnione, zalecana jest suplementacja.

Dzieci (1-3 lata)

• 600 IU/dobę, w zależności od  masy ciała i podaży witaminy D w diecie, przez cały rok.

Dzieci (4–10 lat)

• 600–1000 IU/dobę, w zależności od  masy ciała i podaży witaminy D w diecie, przez cały rok.

Młodzież (11–18 lat)

• 1000–2000 IU/dobę, w  zależności od  masy ciała i podaży witaminy D w diecie, przez cały rok.

Nowelizacja zasad dotyczących suplementacji i leczenia witaminą D3 wskazuje również na konieczność podwojenia zalecanej porcji u dzieci i młodzieży z otyłością, względem porcji rekomendowanej rówieśnikom o prawidłowej masie ciała [11]. Wynika to z niższej fotosyntezy skórnej u osób z nadwagą, ponieważ ich tkanka tłuszczowa zatrzymuje witaminę D  i tym samym w znacznym stopniu ogranicza jej uwalnianie do krwiobiegu [4].

Jak sprawdzić, ile witaminy D3 potrzebuje dziecko?

Co oznacza zalecane badanie 25-(OH) D?

Badanie polega na oznaczeniu stężenia pierwszej hydroksypochodnej witaminy D: kalcydiolu [25(OH)D], która jest uznawana za marker pokrycia zapotrzebowania organizmu na witaminę D. Znajomość stężenia witaminy D jest istotna, by ocenić poziom witaminy D w organizmie i rzeczywiste zapotrzebowanie oraz aby w sposób prawidłowy rozpocząć ewentualną diagnostykę.

Jak wybrać suplement diety z witaminą D3 dla dzieci?

Witamina D należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, dlatego najlepszym jej nośnikiem będą preparaty w formie kropli lub kapsułek, których głównym składnikiem jest tłuszcz w postaci płynnej.

Ważna jest koncentracja produktu i łatwość stosowania, zwłaszcza w przypadku małych dzieci. Wybierz produkt, który możesz z łatwością dozować i jednocześnie precyzyjnie podać odpowiednią ilość witaminy D3.

🐟Suplement diety MyKids Vitamin D3 jest przeznaczony dla dzieci już od pierwszego dnia życia. Stanowi płynną formułę zawieszoną w oleju MCT z kokosa, dzięki czemu zapewnia lepsze przyswajanie witaminy D3.

🌱Natomiast MyKids Vitamin D3 w żelkach to smaczna i wygodna forma podania. Owocowe żelki o prostym, roślinnym składzie zawierają witaminę D3 pochodzącą z alg. To wegańska opcja, która pozwala na utrzymanie optymalnego poziomu „witaminy słońca" dla dzieci od 3. roku życia.

Oba produkty są wolne od zbędnych wypełniaczy, konserwantów, barwników, metali ciężkich i zanieczyszczeń, co potwierdzają badania przeprowadzone przez niezależne, akredytowane laboratorium J.S. Hamilton Poland.