
Strefa rodzica
Jak gry wpływają na mózg dziecka?
9 minut czytania
Nauka poprzez zabawę to wspaniały sposób zdobywania wiedzy i rozwoju mózgu dziecka. Rozmaite gry mogą realnie przyczynić się do poprawy funkcji poznawczych najmłodszych. Sprawdź, jak to działa!
Jakie gry najbardziej rozwijają mózg?
Takie, w które dziecko będzie chętnie grać. 🙂 Bez tego nawet najbardziej rozwojowa gra nie przyniesie oczekiwanych rezultatów.
Jakie są cele gier edukacyjnych?
Gry edukacyjne to aktywności umysłowe, które są prawdziwym wyzwaniem dla mózgu, ponieważ:
- stymulują logiczne myślenie,
- rozwijają zdolność myślenia analitycznego i strategicznego, planowania i przewidywania,
- wspierają koncentrację, uwagę i wytrwałość,
- uczą myślenia przyczynowo-skutkowego,
- są formą rozrywki, która uspołecznia i uczy interakcji z innymi,
- wspomagają rozwój pamięci roboczej,
- rozwijają decyzyjność, przez co wzmacniają pewność siebie,
- sprzyjają ćwiczeniu pamięci krótkotrwałej i operacyjnej,
- wpływają na rozwój umiejętności matematycznych i przestrzennych.
W jakie gry grać z dziećmi?
Gry najczęściej utożsamiamy z czasem wolnym spędzonym w domu. Jednak badania dowodzą, że są również wspaniałym narzędziem edukacyjnym w szkołach.
📚 U uczniów, którzy w szkołach regularnie grali w nowoczesne gry planszowe, zaobserwowano poprawę pamięci wzrokowo-przestrzennej krótkotrwałej i aktualizacyjnej oraz umiejętności matematycznych w porównaniu do uczniów, którzy nie uczestniczyli w tego typu zajęciach [1].
Gry kojarzą się nam przede wszystkim z zabawą. I dobrze, bo nauka przez zabawę jest bardzo skuteczna.
Czym warto kierować się przy wyborze gier dla dzieci?
- Kategoria wiekowa – powinna być dopasowana mniej więcej do umiejętności dziecka na danym etapie rozwoju.
- Zainteresowania – na pewno dziecko chętniej ułoży puzzle z ulubionym bohaterem z bajki albo zagra w planszówkę o tematyce, która go ostatnio zafascynowała.
- Czas gry – maluchy krócej koncentrują się na jednym zadaniu niż starszaki czy dzieci w wieku szkolnym, dlatego czas rozgrywki powinien być dopasowany do ich możliwości.
Jakie są najciekawsze gry dla dzieci?
Pierwszym wyborem powinny być gry i łamigłówki analogowe. Wachlarz produktów jest naprawdę ogromny i bez problemu znajdziesz coś, co spodoba się Twojemu dziecku, a przy okazji spełni funkcje edukacyjne i rozwojowe.
W dobie cyfryzacji na pewnym etapie wychowania nie unikniesz wprowadzenia dziecka w świat gier komputerowych. W tym wypadku trzeba zachować szczególną ostrożność. Tego typu rozrywki mogą przynieść sporo korzyści, jednak nie da się pominąć ich negatywnego wpływu na rozwój psychiczny dziecka. Dlatego powinny być dodatkową, a nie podstawową atrakcją dla podopiecznych [2].
Jaki mamy wybór? Wśród aktywności, które pozytywnie wpływają na rozwój układu nerwowego są m.in. gry logiczne, planszowe i karciane, łamigłówki, układanki i puzzle. Sprawdź, jakie gry edukacyjne dla dzieci wybrać. 🙂
🧩 Puzzle
Za mały na układanki? W żadnym wypadku. Maluchy cały czas się uczą i mogą im w tym pomóc puzzle. Wraz z rozwojem umiejętności wybieraj bardziej złożone układanki, stopniowo zwiększając poziom trudności. Ciekawe kiedy zaczniecie wspólnie układać puzzle złożone z 1000 elementów? 🙂
Analiza naukowa pokazuje, że układanie puzzli angażuje różne typy procesów poznawczych równocześnie. Dzięki temu może je poprawiać i zapobiegać ich osłabieniu wraz z wiekiem [3].
Długoterminowa obserwacja dzieci w wieku przedszkolnym pokazała, że częstsze zabawy puzzlami były skorelowane z wyższym poziomem inteligencji wizualno-przestrzennej później w wieku 4–5 lat. Oznacza to, że wczesne angażowanie się w układanki może być powiązane z lepszym analizowaniem przestrzeni i relacji między obiektami [4].
🤔 Gry logiczne
Gry logiczne dla dzieci to prawdziwe wyzwanie., ponieważ wymagają sporego wysiłku umysłowego. Wypróbujcie gry, które na pierwszy (a czasem i na drugi, i na trzeci…) rzut oka są niemożliwe do rozwiązania.
Wiele tego typu łamigłówek jest niewielkich rozmiarów, co pozwala na zabranie ich w podróż. Często gry logiczne są jednoosobowe, ale zdarzają się również takie, które wymagają kilku graczy.
Warte uwagi jest sudoku, czyli logiczna gra, polegająca na wypełnianiu pustych pól odpowiednimi cyframi.
🧱 Klocki
Już od najmłodszych lat warto wprowadzić klocki, które pozwalają na budowę pierwszych przestrzennych konstrukcji. Maluchy będą układać drewniane klocki lub megabloksy, a przedszkolaki mogą sięgnąć po klocki-wafle, koła zębate lub patyczki konstrukcyjne, by tworzyć coraz bardziej skomplikowane budowle. Z wiekiem nie warto rezygnować z zabawy klockami.
Producenci robią wszystko, aby nawet nastolatkowie i dorośli tworzyli przestrzenne konstrukcje w domowym zaciszu, dlatego na pewno znajdziesz coś dostosowanego do zainteresowań i umiejętności Twojego dziecka.
🃏 Gry karciane
Gry karciane dostarczają emocjonującej rozgrywki, a przy okazji poprawiają pamięć, koordynację-wzrokowo-słuchową i ćwiczą myślenie strategiczne. Przygodę z kartami można zacząć od Dobble lub Czarnego Piotrusia, a z czasem przejść do bardziej skomplikowanych i szybkich karcianek, np. Wirus!, Uno czy Sabotażysta. I nie powinniśmy zapominać o klasycznej talii kart, dzięki której można prowadzić rozmaite rozgrywki, tj. wojna, makao, gra w tysiąca.
Warte uwagi są również gry karciane rozwijające wyobraźnię i wymagające od dziecka poszukiwania skojarzeń.
🎲 Gry planszowe
Najprawdopodobniej jedną z pierwszych planszówek, w jakie zagra/zagrało Twoje dziecko jest zapewne grzybobranie. Jeśli tego typu rozrywka będzie dla niego atrakcyjna, z czasem będziecie wprowadzać coraz trudniejszej gry.
Dzieci w wieku szkolnym i młodzież to często wytrawni gracze, którzy honorowo znoszą porażki i głośno świętują zwycięstwo. Warto zaproponować im bardziej złożone gry planszowe, szachy czy warcaby, które wymagają od nich zaplanowanej strategii, umiejętności matematycznych, a także kreatywnego myślenia.
Granie w gry planszowe może być metodą wspomagającą rozwój poznawczy i umiejętności matematyczne dzieci.
🖼️ Memory
Memo pomaga ćwiczyć pamięć i koncentrację. Na rynku dostępne są tego typu gry dostosowane do różnych grup wiekowych. Mogłoby się wydawać, że to tylko obrazki, ale sama się przekonaj, że niektóre wersje są zaskakująco trudne!
Gra warta świeczki
Dla każdego coś fajnego. Bez względu na to, w jakim wieku jest dziecko, możesz znaleźć atrakcyjne, ciekawe i rozwojowe gry dopasowane do jego umiejętności i zainteresowań. Gry logiczne, puzzle i łamigłówki to zarówno zabawa, jak i narzędzie wspierania rozwoju mózgu dziecka i jego potencjału poznawczego. Ponadto są przyjemnym sposobem na wspólne spędzenie czasu. To gra warta świeczki!
🧠 Zainteresował Cię ten temat? Zajrzyj do naszego artykułu Jak wspierać rozwój mózgu dziecka?
Newsletter
Zapisz się, aby otrzymywać najlepsze oferty i zyskać dostęp do porad naszych ekspertów.
Źródła wiedzy
- Estrada-Plana V, Martínez-Escribano A, Ros-Morente A, Mayoral M, Castro-Quintas A, Vita-Barrull N, Terés-Lleida N, March-Llanes J, Badia-Bafalluy A, Moya-Higueras J, Benefits of Playing at School: Filler Board Games Improve Visuospatial Memory and Mathematical Skills. Brain Sci. 2024 Jun 26;14(7):642.
- Sala-Suszyńska J., Wpływ gier na rozwój osobowości dziecka, Studia Pedagogiczne. Problemy społeczne, edukacyjne i artystyczne, nr 42 (2023), s. 157-171.