
Odżywianie
Błonnik pokarmowy - jak skutecznie kontrolować apetyt?
6 minut czytania
Jeśli chcesz zadbać o swoją sylwetkę, koniecznie włącz do diety produkty bogate w błonnik. To składnik niezwykle istotny nie tylko dla zdrowia i komfortu jelit, ale również pomocny w utrzymaniu prawidłowej masy ciała.
Rodzaje błonnika pokarmowego
Błonnik pokarmowy jest węglowodanem nieprzyswajalnym, występującym jedynie w roślinach. Jest oporny na działanie enzymów trawiennych, a więc nie ulega trawieniu i wchłanianiu, a jego spożywanie niesie za sobą szereg korzyści. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje błonnika – rozpuszczalny w wodzie i nierozpuszczalny [1].
Błonnik rozpuszczalny
Ma zdolność do pęcznienia w jelitach, dzięki czemu zwiększa objętość treści pokarmowej i na długo daje uczucie sytości.
Wykazuje również właściwości prebiotyczne – fermentuje w jelitach, wspierając rozwój korzystnych bakterii tworzących mikrobiom. W wyniku fermentacji błonnika powstają także krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które są źródłem energii dla komórek nabłonka jelitowego. Dzięki temu wspomaga wchłanianie witamin i składników mineralnych.
Błonnik nierozpuszczalny
Przechodzi przez jelita w formie niestrawionej i pełni funkcję „miotełki”, która usuwa resztki żywności z przewodu pokarmowego. Błonnik nierozpuszczalny usprawnia perystaltykę jelit, zwiększa masę kałową i pomaga zmniejszyć zaparcia.
Aby nasz układ pokarmowy mógł działać sprawnie, potrzebujemy dostarczać organizmowi obydwu rodzajów błonnika pokarmowego – rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego.
Dlaczego błonnik powinien być stałym elementem Twojej diety?
Błonnik pokarmowy [1]:
- wspiera funkcjonowanie układu pokarmowego
- poprawia trawienie i perystaltykę jelit,
- wpływa na prawidłowe oczyszczanie organizmu z toksyn i szkodliwych substancji,
- wspiera regulację poziomu cholesterolu – dzięki temu zmniejsza ryzyko wystąpienia problemów z sercem i układem krążenia.
Czy błonnik pokarmowy wspiera odchudzanie?
Błonnik na odchudzanie? Jak najbardziej! Dieta bogata w ten składnik pozytywnie wpływa na proces odchudzania.
Błonnik rozpuszczalny pęcznieje w jelitach, więc na długo daje uczucie sytości, zmniejsza napady głodu i pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Dodatkowo obniża poziom glukozy i skoki insuliny po posiłku, zmniejszając ochotę na przekąski, przed którymi trudno nam się czasem powstrzymać.
💡 Potrzebujesz dodatkowego wsparcia? Zajrzyj do naszego artykułu Suplementy diety na odchudzanie – jakie wybrać?
Pamiętaj, że spożywając błonnik lub zwiększając jego ilość w diecie, należy pić dużo wody. Błonnik ma właściwości pęczniejące i przy zbyt małej ilości płynów może powodować zaparcia.
W czym jest błonnik?
Jakie są źródła błonnika pokarmowego? Produkty obfitujące w niego to:
- owoce: jabłka, grejpfruty, pomarańcze, truskawki, porzeczki, jagody, gruszki, śliwki, morele, brzoskwinie,
- warzywa: brokuły, marchewka, pietruszka, bakłażan, brukselka,
- rośliny strączkowe: groch, fasola, soczewica, soja, bób,
- produkty zbożowe i pełnoziarniste: brązowy ryż, otręby, dobrej jakości pieczywo pełnoziarniste, kasze, komosa ryżowa, płatki owsiane,
- orzechy i nasiona: siemię lniane, nasiona słonecznika i dyni, pistacje.
W większości produktów błonnik występuje zarówno w postaci rozpuszczalnej, jak i nierozpuszczalnej.
Ile błonnika dziennie uwzględnić w diecie?
Według zaleceń WHO w codziennej, zbilansowanej diecie osoba dorosła powinna dostarczać co najmniej 25 g błonnika dziennie. Takie same zalecenia znajdziemy w Normach żywienia dla populacji Polski [1-2]. Dokładna ilość może się różnić w zależności od masy i budowy ciała.
Dane opracowane w 2024 r. pokazują jednak, że Polacy jedzą średnio tylko ~18 g błonnika dziennie, co stanowi 78% dziennego zapotrzebowania [3].
A co, jeśli jem za mało błonnika?
Jeśli w ciągu dnia nie udało Ci się zjeść produktów, które są zasobne w błonnik, pomocne mogą okazać się błonnik witalny lub funkcjonalny. Nie powinien zastępować pełnowartościowego posiłku, ale może stanowić wsparcie zbilansowanej diety.
Najczęściej spotykane postaci błonnika funkcjonalnego to glukomannan, arabinogalaktan, błonnik akacjowy, a błonnika witalnego – babka płesznik czy babka jajowata, które mają charakterystyczne, małe ziarenka.
Taki błonnik możesz dodać np. do smoothie i w prosty sposób zadbać o jelita i prawidłową masę ciała. Na rynku dostępne są również suplementy diety łączące kilka postaci błonnika, uzupełnione o dodatkowe składniki, np. chrom, który pomaga zmniejszyć apetyt.
GoodyMe
Błonnik funkcjonalny dla uczucia sytości
Od czego zacząć odchudzanie?
Redukcja masy ciała to proces, dlatego wypróbuj technikę małych kroków. Zadbaj o zbilansowaną dietę, w tym odpowiednią ilość błonnika pokarmowego i odpowiedni deficyt kaloryczny, a także aktywność fizyczną i styl życia. W ten sposób nie tylko wspierasz utratę zbędnych kilogramów, ale budujesz zdrowe nawyki, które umożliwiają zachowanie sylwetki nawet po zakończeniu diety redukcyjnej.
Newsletter
Zapisz się, aby otrzymywać najlepsze oferty i zyskać dostęp do porad naszych ekspertów.
Źródła wiedzy
- Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.) (2024): Normy żywienia dla populacji Polski. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny.
- Healthy diet, WHO, 26 January 2026.
- Kucharska AK, Sińska BI, Panczyk M, Samel-Kowalik P, Szostak-Węgierek D, Raciborski F, Samoliński B, Traczyk I. Assessing the impact of dietary choices on fiber deficiency: insights from the 2017–2020 Polish national adult nutrition survey. Frontiers in Nutrition. 2024 Sep 13;11:1433406.