
Odżywianie
Nowalijki na talerzu — jedz zdrowo i sezonowo
7 minut czytania
Maj to miesiąc, w którym zieleń eksploduje, a na straganach zaczynają pojawiać się długo wyczekiwane nowalijki. Dowiedz się, dlaczego warto jeść sezonowe jarzyny,, co możesz z nich przygotować oraz jakie majowe warzywo jest teraz na topie.
Dlaczego warto jeść sezonowo?
Warzywa sezonowe, które wymagają, by na nie cierpliwie poczekać, zawsze odwdzięczają się wyjątkowo głębokim smakiem. Pewnie dobrze znasz nijaki smak pomidora zakupionego w grudniu. Bez porównania słodszy i bardziej aromatyczny jest jego krewniak, który wygrzewa się w sierpniowym słońcu.
Sezonowość to gwarancja lepszego smaku, ale też bogactwa witamin. Warzywa, które rosną w optymalnych, naturalnych warunkach gwarantują więcej wartości odżywczych.
Nowalijki – co to właściwie jest?
Nowalijki to młode warzywa, które pojawiają się wczesną wiosną. Te pierwsze, soczyste i niezwykle chrupiące dostępne po długiej zimie, podczas której często brakuje nam świeżych jarzyn.
Nowalijki to mądry wybór – na dobre zawsze warto poczekać!
Warzywa sezonowe – maj
Poza rzodkiewką, sałatą i szczypiorkiem w maju zaczynają pojawiać się także inne nowalijki, które wzbogacają naszą dietę kolorem, smakiem, licznymi witaminami i substancjami mineralnymi. Przedstawiamy 4 fantastyczne składniki, które mogą wzbogacić Twój jadłospis już dziś!
1. Rabarbar
Czy rabarbar to owoc czy warzywo? Wbrew obiegowej opinii, rabarbar to warzywo. Całkowicie pospolite, często rosnące w przydomowych ogródkach i nieco niedocenianie. Choć w ostatnich latach obserwujemy jego wielki comeback.
Jadalne są jego długie, włókniste, zielono-czerwone łodygi. Ma kwaśny smak, dlatego najczęściej ma słodkie towarzystwo. Zawiera niewiele kalorii, dużo witaminy C, A i witamin z grupy B.
Uwaga na kwas szczawiowy! Rabarbar ma go sporo, a nie jest on wskazany m.in. przy kamicy nerkowej [1].
Standardowo możesz z niego ugotować kompot, przygotować dżem, dodać do ciasta drożdżowego lub sernika. Warto też skarmelizować to majowe warzywo na patelni z odrobiną cukru lub miodu i dodać do porannej owsianki. Pieczony z tartym imbirem i syropem klonowym fantastycznie wzbogaci wszelkie sałatki.
Jeśli lubisz eksperymenty w kuchni, wypróbuj przepisy na piklowany rabarbar oraz domowy ocet z rabarbaru. Ogranicza Cię tylko wyobraźnia!
2. Czosnek niedźwiedzi
Dziki czosnek naturalnie występuje w lasach. Jego nazwa najprawdopodobniej wzięła się stąd, że był jednym z pierwszych posiłków niedźwiedzi budzących się z zimowego snu. W naszym kraju znajduje się pod częściową ochroną gatunkową, więc najlepiej zakupić go od rolnika lub uprawiać we własnym ogródku.
Czosnek niedźwiedzi to prawdziwie aromatyczna nowalijka. Ma intensywny czosnkowy smak. Zjadamy jego liście, pąki, kwiaty i cebulki.
Czy czosnek niedźwiedzi jest zdrowy? Pewnie! Podobnie jak klasyczny czosnek jest naturalnym antybiotykiem, ma właściwości bakteriobójcze i przeciwwirusowe. Zawiera m.in. witaminy C, B6 oraz związki polifenolowe.
Możemy go suszyć, dusić, gotować, smażyć, piec, kisić i spożywać na surowo. Sprawdza się w sałatkach, kanapkach, pesto czy jajecznicy. A domowe masło z czosnkiem niedźwiedzim podbije niejedno podniebienie!
3. Szparagi
Wśród majowych warzyw nie może zabraknąć szparagów, których sezon jest dosyć krótki. W handlu dostępne są zielone, białe, a nawet fioletowe odmiany. Są lekkostrawne, niskokaloryczne, bogate w błonnik, witaminy (C, kwas foliowy), minerały i przeciwutleniacze.
Jak przyrządzić szparagi? Doskonale komponują się z truskawkami, szynką parmeńską i boczkiem. Sprawdzają się w risotto, makaronach, zupach, sałatkach i jako samodzielne danie. Są też fantastycznym uzupełnieniem sezonu grillowego, na którym nie powinno zabraknąć sezonowych warzyw.
4. Botwinka
Co to jest botwinka? To nic innego jak młode liście buraka ćwikłowego. Tego samego, z którego później robimy jarzynkę, carpaccio i barszcz wigilijny. Nie mylić z boćwiną, czyli burakiem liściowym!
Botwina jest lekkostrawna, odkwasza organizm, obfituje w witaminy A, C, E, K i z grupy B oraz sole mineralne (w tym żelazo, które jest niezbędne dla kobiet w ciąży), antyoksydanty oraz błonnik. Niestety podobnie jak rabarbar, botwinka zawiera szczawiany, więc muszą na niego uważać osoby zmagające się m.in. z kamicą nerkową.
Botwina jest standardowym składnikiem chłodników. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, by liście tej nowalijki dodać do sałatek, na kanapki albo poddusić na patelni z dodatkiem ulubionej kaszy. Pasuje też do wytrawnej tarty i sprawdza się jako farsz do pierogów. Wyjątkowo dobrze łączy się ze słonymi serami.
Maj to miesiąc, w którym rozbudza się nasza kulinarna kreatywność. Im cieplej, tym chętniej sięgamy po nowalijki i częściej wykorzystujemy je na co dzień.
Wiosna, ach to ty!
Znudzenie zimowymi warzywami dało o sobie znać. Na szczęście teraz świeże, zielone i chrupiące jarzyny cieszą nasze oczy na straganach i w sklepach.
Maj to miesiąc, w którym rozbudza się nasza kulinarna kreatywność. Im cieplej, tym chętniej sięgamy po nowalijki i częściej wykorzystujemy je na co dzień.
Zrównoważona dieta aż się prosi o to, by sięgać po lokalne i sezonowe warzywa i owoce, które wzmocnią nas po zimie i pomogą utrzymać zdrowie.
Newsletter
Zapisz się, aby otrzymywać najlepsze oferty i zyskać dostęp do porad naszych ekspertów.
Źródła wiedzy
- Noonan SC, Savage GP. Oxalate content of foods and its effect on humans. Asia Pac J Clin Nutr. 1999;8(1):64-74.