
Zdrowie
Jakie hormony wpływają na nastrój? Poznaj 7 z nich
7 minut czytania
O emocjach w kontekście hormonów może wypowiedzieć się każda kobieta. Co miesiąc mogą dawać jej się we znaki na wielu płaszczyznach. Zanim spróbujemy je okiełznać (a nawet polubić!), trzeba najpierw je poznać.
7 hormonów, które wpływają na nastrój
Mocna siódemka. Poznaj hormony wyjątkowo mocno związane z kobiecością. To one wpływają na Twój nastrój, emocje i samopoczucie. Ale w przypadku zaburzenia gospodarki hormonalnej ich działanie może być wręcz szkodliwe.
1. TSH
Choć TSH nie jest wytwarzany przez tarczycę, a jedynie reguluje czynność wydzielniczą tego gruczołu, to jest niezbędny w prawidłowej konwersji hormonów tarczycy i zachowaniu równowagi całego układu hormonalnego. Prawda jest taka, że ich działanie ma również wpływ na pracę układu nerwowego.
Zachwiana równowaga hormonów tarczycy może dać o sobie znać w postaci rozdrażnienia, zwiększonej nerwowości lub wręcz przeciwnie – prowadzić do stanów depresyjnych i spadku aktywności na wielu polach.
W przypadku podejrzenia, że występujące u Ciebie objawy mogą być związane z nieprawidłowym działaniem gruczołu tarczowego, koniecznie wykonaj badania:
- TSH,
- fT3 i fT4,
- anty-TPO,
- anty-TG,
- USG tarczycy.
ThyroMe Complex
Formuła dla zdrowia tarczycy¹
2. Testosteron
Znasz go doskonale, choć kojarzysz go jako męski hormon. A gdybym powiedziała Ci powiedział, że testosteron odgrywa również istotną rolę w Twoim życiu?
Jego ilość w organizmie kobiety zmienia się w zależności od cyklu miesięcznego, wytwarzany jest m.in. w jajnikach i w korze nadnerczy, i jest głównym czynnikiem biorącym udział w produkcji androgenów, których odpowiednia ilość jest bardzo potrzebna również kobietom.
Kobiecy organizm zareaguje zarówno na zbyt wysoki, jak i obniżony poziom testosteronu. W płaszczyźnie emocjonalnej objawi się to np. zmianami nastroju i stanami depresyjnymi.
3. Prolaktyna
Ważny hormon płciowy, który często jest przypisywany głównie kobietom w ciąży i karmiącym piersią. Jej wpływ na kobiecy organizm nie ogranicza się się jednak jedynie do wytwarzania mleka.
Prolaktyna bierze udział w ponad 300 reakcjach zachodzących w organizmie.
Jest jednym z bardziej wpływowych hormonów! Począwszy od wsparcia karmienia piersią, poprzez działanie immunomodulujące, a na przemianach metabolicznych kończąc.
Nadmiar prolaktyny, tzw. hiperprolaktynemia, negatywnie odbija się na kondycji emocjonalnej, mogąc doprowadzić do powstawania stanów depresyjnych i – ze względu na hamujące działanie w stosunku do dopaminy – nawet ataków paniki.
Hormony a samopoczucie – czy jest związek? Oczywiście! Rozmaite hormony w różnych fazach cyklu mogą wpływać na Twój nastrój!
4. Kortyzol
Wbrew pozorom – jest Ci bardzo potrzebny. W nadmiarze, np. w skutek permanentnego stresu, będzie Ci szkodzić, osłabiając organizm i powodując mnóstwo skutków ubocznych. Rządy kortyzolu powodują problemy ze snem i niemożność regeneracji.
Stajesz się zmęczona i rozdrażniona, brakuje Ci cierpliwości, zalewają Cię negatywne emocje: uczucia złości, gniewu, rozczarowania, lęku… W konsekwencji dochodzi do problemów zdrowotnych, np. z układem sercowo-naczyniowym, nerwowym i hormonalnym.
Pamiętaj, że stres w odpowiednich ilościach działa mobilizująco na organizm, np. przed wykonaniem ważnego zadania. Jednak potem trzeba dbać o balans w postaci odpoczynku, żeby organizm szybciej wracał do równowagi.
5. DHEA
Mniej znany hormon o ogromnym wpływie na organizm. Oddziałuje na procesy związane z siłami witalnymi organizmu, reguluje odporność i… przeciwdziała szybszemu starzeniu się. Wszystko poprzez niwelowanie wpływu stresu na organizm – mniej się przejmujesz, masz więcej energii i działasz w swoim rytmie.
Jednak nadmiar lub niedobór tego hormonu z pewnością odbije się na Twoim zdrowiu fizycznym i emocjonalnym – od zmęczenia, zmiany nastrojów i wysokiego poziomu irytacji przy podwyższonym poziomie DHEA, po mniejszą odporność na stres i znaczne pogorszenie samopoczucia przy poziomie obniżonym.
Wystarczy wiedzieć, jak mocno DHEA współpracuje z estrogenami, by się przekonać, że to hormon związany z kobiecym cyklem płciowym, a zatem i równowagą emocjonalną.
6. Estradiol
To hormon o najsilniejszym działaniu spośród grupy estrogenów i mocno wpływający na cykl miesiączkowy. Co więcej, jest odpowiedzialny za rozwój kobiecych cech płciowych, ale także za dojrzewanie nasienia i poziom libido u mężczyzn.
Jak działa na emocje i nastrój? Okazuje się, że jego wpływ jest całkiem spory: wpływa na zwiększenie poziomu dopaminy, aby wzmocnić Twoją motywację i ochotę na zbliżenia. Przy odpowiednim poziomie zapobiega też stanom depresyjnym. Niestety, w czasie menopauzy jego poziom znacznie spada, co prowadzi m.in. do wahań nastrojów i uczucia zmęczenia.
7. Progesteron
Ten neurosteroid jest syntetyzowany z cholesterolu i wykazuje działanie neuroprotekcyjnie.
Niskie stężenie progesteronu skutkuje zespołem napięcia przedmiesiączkowego i możliwym rozdrażnieniem [1], z kolei zbyt wysoki poziom tego hormonu wiąże się z ospałością, ogólnym spadkiem energii, a nawet stanami depresyjnymi.
Progesteron odgrywa ważną rolę podczas regeneracji ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Wykazuje przy tym działanie nasenne, a poprzez oddziaływanie na receptory GABA – również uspokajające i przeciwlękowe. Jego właściwy poziom poradzi sobie z nadmiarem estrogenów, dbając o Twoją wewnętrzną równowagę.
Troska o codzienny balans
Jak radzić sobie z negatywnymi emocjami?
- Spotkaj się ze specjalistą, zrób badania, sprawdź m.in. poziom hormonów.
- Ureguluj dietę, włącz odpowiednią suplementację, aby uzupełnić niedobory.
- Wyeliminuj ze swego życia toksyny i zrezygnuj z używek.
- Znajdź czas na aktywność, zdrowy sen i świadomy odpoczynek.
- Nie rezygnuj ze swoich potrzeb i spotkań z przyjaciółmi.
- Postaw też na wzajemną życzliwość i wdzięczność, które ułatwiają radzenie sobie ze stresem i nieprzyjemnymi sytuacjami.
Newsletter
Zapisz się, aby otrzymywać najlepsze oferty i zyskać dostęp do porad naszych ekspertów.
Źródła wiedzy
- Ziomkiewicz A, Pawlowski B, Ellison PT, Lipson SF, Thune I, Jasienska G, Higher luteal progesterone is associated with low levels of premenstrual aggressive behavior and fatigue. Biol Psychol. 2012 Dec;91(3):376-82.