Zbadaj temat
Jak działa mózg człowieka?
dr Joanna WojsiatWarto zapamiętać
· Co mówią o mózgu jego podstawowe parametry?
· Czym różni się lewa półkula mózgu od prawej?
· Jak zbudowany jest ludzki mózg?
5 minut czytania
Mózg człowieka zadziwia swoją złożonością. Choć od zarania dziejów ludzie próbują zrozumieć ten wyjątkowy organ, przez całe tysiąclecia było to nieosiągalne.
Sytuacja uległa zmianie dopiero kilkanaście dekad temu, kiedy to uczeni dokonali pierwszych przełomowych odkryć. Z czasem neurologia oraz inne dziedziny nauki zaczęły dostarczać ludzkości bezcennych informacji na temat mózgu. Z ogromną przyjemnością zaprezentujemy kilka z nich.
Ciekawostki o mózgu
Zanim porozmawiamy o funkcjonowaniu ludzkiego mózgu, przyjrzymy się jego parametrom. Oto najciekawsze z nich:
🧠mózg stanowi ok. 2% naszego ciała,
🧠mózg jest bardzo żarłoczny i zużywa sporo energii – w przypadku dzieci to nawet 50%,
🧠ok. 75% mózgu stanowi woda,
🧠mózg dorosłego człowieka waży około 1,5 kg,
🧠pełną dojrzałość mózg osiąga około 30. roku życia.
Żaden inny organ w ciele człowieka nie pracuje tak intensywnie, jak mózg. Nie przestaje on działać nawet wtedy, gdy śpimy.
Za co odpowiadają półkule mózgowe?
Mózg składa się dwóch półkul:
· Lewa. Odpowiada za logiczne myślenie. To dzięki niej człowiek posiada zdolności potrzebne do wykonywania działań matematycznych lub planowania. Lewa półkula zarządza prawą stroną ciała.
· Prawa. Odpowiada za myślenie abstrakcyjne, kreatywność oraz emocje. Pozwala człowiekowi tworzyć i odczuwać. Prawa półkula zarządza lewą stroną ciała.
Choć półkule różnią się od siebie pod wieloma względami, są ze sobą połączone. Dzięki temu komunikują się i współpracują na wiele sposobów.
Za co odpowiadają płaty mózgu?
Każda półkula mózgu jest podzielona na cztery płaty. Przyjrzyjmy się każdemu z nich:
· Płat czołowy. Jest odpowiedzialny za podejmowanie decyzji, planowanie działań oraz poruszanie się w kontrolowany sposób. Znajduje się w nim (w lewej półkuli) ośrodek BROKI umożliwiający posługiwanie się językiem.
· Płat ciemieniowy. Zajmuje się przetwarzaniem informacji o bodźcach bólowych i dotykowych. Dzięki niemu jest możliwe na przykład odczuwanie temperatury. Płat ciemieniowy pomaga człowiekowi orientować się w przestrzeni.
· Płat potyliczny. Bierze udział w widzeniu, a tym samym analizie obrazu. W jego obrębie znajduje się pierwszo-, drugo-, i trzeciorzędowa kora wzrokowa.
· Płat skroniowy. Odpowiada przede wszystkim za bodźce wzrokowe i dźwiękowe oraz umiejętność mowy. Bierze udział w formowaniu pamięci.
Rozmieszczenie i współpraca poszczególnych płatów mózgu to jedno z największych dokonań ewolucji na naszej planecie.
Złożona mikrostruktura
Aby przekonać się o złożoności mózgu, należy wejrzeć głęboko w jego strukturę. Organ ten składa się bowiem ze 100 miliardów neuronów – komórek zdolnych do przetwarzania i przewodzenia informacji pod postacią sygnału elektrycznego.
Co więcej, każda z tych komórek potrafi stworzyć do 10 tysięcy połączeń z innymi neuronami. Kolejnym zadziwiającym tworem mózgu są synapsy. Biorą one udział w wymianie informacji między neuronami. Kawałek tkanki mózgowej o wielkości ziarnka piasku zawiera w sobie około miliarda synaps.
***
Każdy z nas korzysta z dobrodziejstw cudu ewolucji zwanego mózgiem. Czyż to nie fascynujące? Prawidłowe działanie mózgu zależy jednak od troski, jaką go otaczamy. Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do naszych artykułów:
Newsletter
Zapisz się, aby otrzymywać najlepsze oferty i zyskać dostęp do porad naszych ekspertów.
Źródła wiedzy
- Podgórska A., Tak działa mózg. Jak mądrze dbać o jego funkcjonowanie, Warszawa 2024.
- Kuzawa CW, Blair C. A hypothesis linking the energy demand of the brain to obesity risk. Proc Natl Acad Sci U S A. 2019;116(27):13266-13275.