
Zdrowie
Najlepsze probiotyki – czym się charakteryzują?
8 minut czytania
Zgodnie z definicją ukutą przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) i Światową Organizację Zdrowia (WHO) probiotyki to „żywe mikroorganizmy, które podane w odpowiednich ilościach przynoszą korzyści zdrowotne gospodarzowi” [1]. Sprawdź, jaki probiotyk wybrać!
Jaki jest najlepszy probiotyk?
Masz wzdęcia lub zaparcia? Przeszłaś antybiotykoterapię? A może wybierasz się na egzotyczną wycieczkę i chcesz ustrzec się przed „klątwą faraona”? W tych przypadkach mogą pomóc probiotyki.
Ruszasz do apteki i prosisz o „jakiś” probiotyk. STOP! Nie mogą to być jakiekolwiek mikroorganizmy działające na jakikolwiek rodzaj dolegliwości. Najlepszy probiotyk to taki, który jest dopasowany do Twoich potrzeb. 🙂
Szczepozależne właściwości probiotyków
Nie wystarczy wybrać tylko rodzaj bakterii, np. Lactobacillus, Bifidobacterium lub Bacillus, by skutecznie działać. Kluczowe znaczenie ma szczep, czyli dokładnie oznaczona, przebadana odmiana bakterii lub drożdży o specyficznych właściwościach.
Konkretny szczep ma korzystne działanie w konkretnym przypadku. Dlatego też zaleca się stosowanie różnych szczepów, w zależności od typu dolegliwości. To właśnie różnice między szczepami decydują o ich skuteczności i nazywamy to zjawisko szczepozależnością [2].
Szczepozależność to skuteczność probiotyku przypisana do konkretnego szczepu, a nie całej grupy bakterii. Każdy szczep posiada inne właściwości.
Co to oznacza w praktyce? Na przykład: Badania kliniczne dowodzą, że szczep Bacillus subtilis DE111® może skracać czas trwania biegunek infekcyjnych i podróżnych oraz łagodzić ich przebieg. Jednak nie oznacza to, że każdy Bacillus subtilis będzie działał w ten sam sposób.
Wydaje Ci się, że sprawa się skomplikowała? Poniekąd tak jest, bo ilość przebadanych szczepów jest spora, a każdy z nich może pomóc na inną dolegliwość. A więc „jakiś” probiotyk nie wystarczy.
Jednocześnie szczepozależność jest ogromną zaletą. Nie przyjmujemy probiotyków „na ślepo”, licząc, że zdziałają cuda. Działamy konkretnym szczepem na konkretny problem, wykorzystując wyniki badań laboratoryjnych. To jest właśnie nauka wcielona w życie. 🙂
Czym jest paszport probiotyczny?
Paszport to niezwykle ważny dokument identyfikacyjny, szczególnie w czasie podróży. Tzw. paszport probiotyczny zawiera najważniejsze informacje dotyczące wybranych mikroorganizmów, czyli kompletną nazwę szczepu, numer identyfikacyjny oraz badania kliniczne [2-3].
Jak powinna wyglądać pełna nazwa konkretnego szczepu probiotycznego? Składa się ona z 3-4 członów tj. [4]:
- rodzaj
- gatunek
- (ewentualnie) podgatunek
- oznaczenie szczepu
Np. Bifidobacterium animalis lactis DN-173 010 lub Saccharomyces cerevisiae var. boulardii CNCM I-3799 Lynside® zawierają wszystkie elementy niezbędne dla prawidłowego oznaczenia szczepów.
Mając te informacje, możesz zweryfikować badania dowodzące skuteczności danego szczepu. Kilka kliknięć w internecie i będziesz miała pewność, że produkt, który przyjmujesz, ma potwierdzone działanie dopasowane do Twojego przypadku.
Ile CFU jest w probiotyku?
CFU to jednostka tworząca kolonię (ang. colony-forming unit), określająca liczbę żywych mikroorganizmów w porcji probiotyku. Aby bakterie lub drożdże były w stanie skutecznie skolonizować jelita, namnażać się i przynosić korzyści zdrowotne, konieczna jest ich odpowiednia liczba – powinna wynosić 106–109 do 108–1010 CFU [5].
Czy kefir lub kiszonki mogą zastąpić probiotyki?
Bez wątpienia produkty fermentowane warto włączyć do swojej diety (jeśli nie ma ku temu przeciwwskazań), jednak nie są idealnym zamiennikiem dla mikroorganizmów probiotycznych. Produkty te zawierają witaminy, substancje mineralne, prebiotyki oraz bakterie probiotyczne, lecz w większości przypadków nie określono, jaki szczep i w jakiej ilości tam występuje [6].
Niektóre popularne jogurty mogą się tym pochwalić, ale często zawierają spore ilości cukru. Dlatego celowana probiotykoterapia jest skuteczniejsza i na pewno będzie zdrowszym wyborem.
Udowodnione działanie probiotyków
Potrzebujesz konkretów? Proszę bardzo! Sprawdź właściwości wybranych szczepów probiotycznych.
🤧 Bacillus subtilis LifeinU® BSCU1 na infekcje górnych dróg oddechowych i biegunki
W badaniu klinicznym wykazano, że liofilizowane bakterie Bacillus subtilis LifeinU® BSCU1, poprzez zwiększenie stężenie sIgA w ślinie i jelitach, modulują odporność na infekcje w układzie oddechowym i pokarmowym. Wyniki wskazują, że jest też skuteczny w zakresie zbyt częstych wypróżnień [7-8].
🚽 Bacillus subtilis DE111® dla regulacji rytmu wypróżnień (zaparcia, biegunki), szczególnie u dzieci
W badaniu klinicznym już po 8 tygodniach codziennego przyjmowania szczepu Bacillus subtilis DE111® w dawce 1 mld CFU zaobserwowano poprawę perystaltyki jelit, skrócenie czasu trwania wymiotów oraz zmniejszenie ogólnego dyskomfortu żołądkowo-jelitowego u dzieci w wieku 2-6 lat. To także dobry probiotyk na zaparcia [9].
MyKids Probiotic w żelkach
Probiotyk dla dzieci od 3 roku życia
🧴 Mieszanka szczepów Bifiacnel® na zmiany skórne i trądzik
Probiotyk na trądzik? Jak najbardziej! Połączenie szczepów Lactobacillus salivarius LS03, Bifidobacterium breve BR03 oraz Lactobacillus casei LC03 wraz z ekstraktami roślinnymi wykazało skuteczność w łagodzeniu zmian skórnych u osób z trądzikiem [10].
ProbioticMe Acne
Probiotyk z cynkiem dla wsparcia zdrowej skóry
🦠 Bacillus coagulans NORDBIOTIC™ BC300 przy objawach IBS i dolegliwościach brzucha
Jaki probiotyk na jelita? Badanie kliniczne przeprowadzone na polskiej populacji wykazało, że przyjmowanie Bacillus coagulans NORDBIOTIC™ BC300 wpłynęło na zmniejszenie objawów IBS, tj. bóle brzucha, biegunki i wzdęcia. Efekty utrzymywały się nawet do 4 tygodni po zakończeniu suplementacji [11].
ProbioticMe IBS
Uzupełnienie mikrobioty jelitowej
Probiotyk to nie jeden rodzaj bakterii, który będzie skuteczny na wszystkie dolegliwości. Dobry suplement diety z probiotykiem zawiera przebadany szczep o konkretnych właściwościach. Warto sięgać tylko po produkty spełniające najwyższe standardy. 🙂
💡 Chcesz wiedzieć więcej na ten temat? Zajrzyj do naszego artykułu Probiotyk a synbiotyk dla dzieci – poznaj różnicę.
Newsletter
Zapisz się, aby otrzymywać najlepsze oferty i zyskać dostęp do porad naszych ekspertów.
Źródła wiedzy
- Hill C, Guarner F, Reid G, Gibson GR, Merenstein DJ, Pot B, Morelli L, Canani RB, Flint HJ, Salminen S, Calder PC, Sanders ME. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology. 2014;11(8):506-514.
- Szajewska H, Probiotyki i atopowe zapalenie skóry u dzieci – aktualne dane naukowe, Standardy Medyczne/Pediatria, 2020, t. 17, s. 49-58.
- Guarner F, Sanders ME, Szajewska H, Cohen H, Eliakim R, Herrera C, Karakan T, Merenstein D, Piscoya A, Ramakrishna B, Salminen S. Probiotics and prebiotics. World Gastroenterology Organisation Global Guidelines. Barcelona 2023.
- Office of Dietary Supplements. Probiotics. NIH Fact Sheet for Health Professionals. Bethesda, MD: National Institutes of Health; 2025.
- Ilościowe oznaczanie mikroorganizmów w probiotykach, Jagiellońskie Centrum Innowacji.
- Vinderola G, Cotter PD, Freitas M, Gueimonde M, Holscher Hd, Ruas-Madiedo P, Salminen S, Swanson KS, Sanders ME, Cifelli CJ, Fermented foods: a perspective on their role in delivering biotics, Frontiers in Microbiology, 14, 1196239, 2023.
- Urdaci MC, Lefevre M, Lafforgue G, Cartier Ch, Rodriguez B, Fioramonti J, Antidiarrheal Action of Bacillus subtilis CU1 CNCM I-2745 and Lactobacillus plantarum CNCM I-4547 in Mice. Front Microbiol. 2018 Jul 10;9:1537.
- Lefevre M, Racedo SM, Ripert G, Housez B, Cazaubiel M, Maudet C, Jüsten P, Marteau P, Urdaci MC, The probiotic strain Bacillus subtilis CU1 primes antimicrobial innate immune response and reduces low-grade inflammation: a clinical study. Immun Ageing. 2015 Dec 3;12:24
- Slivnik M, Kristan KC, Lipovec NC, Locatelli I, Orel R, Winger AM. Effect of daily Bacillus subtilis DE111® intake on gastrointestinal health and respiratory infections in children attending day-care: A randomised, parallel, double-blind, placebo-controlled study. J Probiotics Health. 2020;8(6):225.
- Rinaldi F, Marotta R, Pignatiello G, Amoruso A, Pane M, Giuliani G, Pinto D. Facial acne: a randomized, double-blind, placebo-controlled study on the clinical efficacy of a dietary supplement containing probiotics. Dermatol Ther (Heidelb). 2022;12(2):475-487.
- Skrzydło-Radomańska B, Prozorow-Król B, Kurzeja-Mirosław A, Cichoż-Lach H, Laskowska K, Majsiak E, Bierła JB, Sowińska A, Cukrowska B, The Efficacy and Safety of Single-Strain Probiotic Formulations Containing Bifidobacterium lactis or Bacillus coagulans in Adult Patients with Irritable Bowel Syndrome—A Randomized Double-Blind Placebo-Controlled Three-Arm Interventional Trial, Journal of Clinical Medicine, 12(14), 2023, 4838.